09
ma, dec
1 Nieuwe art.
Ook adverteren op de kabelkrant, deze website of op de radio? Klik hier voor meer info.

Overige sporten
EASTERMAR - De jubileum wedstrijd skûtsjesilen op 'e Burgumer Mar, afgelopen zaterdag, leverde eigenlijk maar één conclusie op: 'dit smakket nei mear'. Met andere woorden, eigenlijk zou de Burgumer Mar moeten en kunnen worden opgenomen in een reguliere reeks van wedstrijden. En deze jubileumwedstrijd toonde tevens aan dat een mix-wedstrijd, dus met zowel IFKS als SKS deelnemers, een extra dimensie verleent. Dat vleugje animositeit geeft zo'n ontmoeting net dat beetje extra cachet.


Ideale omstandigheden bij Eastermarder jubileum
Hoe kun je een jubileum waar een skûtsje bij betrokken is beter vieren dan met, inderdaad, een wedstrijd. Voeg daarbij nog dat Eastermar, want daar vond het evenement plaats, een ideaal wedstrijdwater naast de deur heeft liggen en bijna alle voorwaarden voor een prima wedstrijd zijn vervuld. Bijna, want je zit bij een buitenevenement, en zeker bij skûtsjesilen, altijd met de omstandigheden, zeg maar het weer. Dat kan een evenement maken en breken en je kunt van te voren nog zo in het gevlij proberen te komen met de weledele heren Aeolus en Pluvius, maar ‘at dy in min sin hawwe, as mei de ferkearde foet út bêd stapt binne, kinne jo it wol skodzje’. Maar laten de organisatoren van deze jubileumwedstrijd nu juist een uitstekende relatie hebben opgebouwd met de heren voornoemd. ‘Wêr dogge se it fan’, zou mijn grote vriend H.P.Rozema het omschrijven, maar feit was dat de wedstrijd op de Burgumer Mar uitstekende, voor zeilen welhaast ideale, omstandigheden trof. Het was droog, zij het behoorlijk ‘berûn’, maar de aanvankelijke windkracht 2 à 3 Beaufort wakkerde gedurende de ochtendwedstrijd aan tot een behoorlijke vier en dat betekende dat er prima gezeild kon worden. Voeg daarbij het feit dat er naast een handvol IFKS-skûtsjes ook een drietal SKS skûtsjes aan de start verschenen. En dat gaf deze wedstrijd niet alleen een kwantitatieve impuls, maar ook een kwalitatieve injectie. Want het waren niet de minsten van de SKS vloot die zich hadden laten inschrijven. Sytze Brouwer kwam met de Gerben van Manen, het Heerenveenster skûtsje dus, Gerhard Pietersma stond aan het helmhout van de Twee Gebroeders van Earnewâld en Douwe Visser voerde de mannen van it Doarp Grou, het Grouster skûtsje dus, aan. Namens de IFKS waren uiteraard it Doarp Eastermar met schipper Geale Tadema, de Wylde Wytse van Sikke Heerschop uit Rotterdam, De Zes Gebroeders van Klaas Kuperus uit Makkum, de Raeder Roek van Sijmen Kalsbeek uit Raerd en de Jonge Rein van Erik Jonker uit Wytgaard die acte de présence gaven. Met andere woorden, een weliswaar niet dicht, maar wel sterk bezette ‘silerij’. Het gebeuren begon in alle vroegte, nou ja, voor een vrije zaterdag in elk geval, met de traditionele routebespreking, in zeiltermen palaver geheten, in de gelagzaal van restaurant De Parel in Eastermar. Medeorganisator Jelmer Bloembergen heette iedereen welkom, waarna Oebele Brouwer namens de Stichting It Eastermarder Skûtsje in kort bestek de geschiedenis van het jubilerende skûtsje schetste. Als laatste was het aan wedstrijdleider Dick Kramer om de schippers en de bemanningen op de hoogte te brengen van de ins en outs van de te zeilen route. Daar deed hij niet lang over, vanwege de noordenwind was het een tamelijk eenvoudige baan met een heerlijk lang kruisrak over vrijwel de hele lengte van het meer. Toen aan al die voorwaarden was voldaan, voeren de deelnemers, het startschip en de beide persboten, richting Burgumermar waar om half elf de start plaatsvond. 

bakboordstart
Wij, collega Geart 'Wâldnet' en ik, zitten aan boord van de sloep van schipper Tadema en daarmee treffen we het. Hij kondigt van te voren aan dat 'jimme mar sizze moatte wêr't wy lizze moatte' en eigenlijk is dat voor ons genoeg. We weten wel zo ongeveer wat voor foto's we graag willen hebben en dus ook waar we moeten varen om dat mogelijk te maken. Bovendien hebben we koffie-met-koek aan boord en dat betekent dat onze ochtend niet meer stuk kan. Het is een beetje fris, een 'beetje' zwaar bewolkt ook en in feite zijn het uitstekende omstandigheden om foto's te maken.  Zo'n laag op het water liggende sloep is ideaal, dan krijg je mooie, indrukwekkende foto's en kun je de bemanning zeg maar in het gezicht kijken.  Alle acht deelnemers kiezen voor een bakboordstart, zoals bijna gebruikelijk, niemand durft het risico van een stuurboordstart te nemen, en meteen na die start is het Sikke Heerschop die de leiding neemt. Hij heeft zonder meer de beste start en dat betekent dat hij zijn slagen kan kiezen zonder dat voorgangers hem tot minder goede keuzes kunnen dwingen. En dan is het Heerschop wel toevertrouwd om van dat niet te onderschatten voordeel optimaal gebruik te maken. Hij heeft er een zo op het oog enorm groot zeil op staan, vlijmscherp gesneden, maar met een ideale bolling voor deze weersomstandigheden. Zijn Wylde Wytse loopt als een trein en Heerschop 'kin wol in bytsje sile' zoals men dat hier in de wâlden pleegt te zeggen. Geale Tadema, hij vaart een thuiswedstrijd, heeft zijn start gemist, in die zin, dat hij als een van de laatsten de startlijn doorkruist. Op zich een interessante ontwikkeling, want nu moeten de Eastermarders knokken om weer aan te sluiten en juist dat knokken is hen op het lijf geschreven, ze zijn er vorig jaar IFKS kampioen mee geworden. Bij Grou vaart Tammo Oosterhof mee als zeg maar tactisch adviseur en hij kent dit water als zijn broekzak, hier heeft hij 'moai grif' de eerste beginselen van de edele zeilsport geleerd. Nu is hij een gekend expert op skûtsjesyl-gebied en de zege van Grou vorige seizoen bij SKS was in, laten we zeggen, niet geringe mate aan een van zijn zeil-tactische meesterzetten te danken. Voor dat soort hoogstandjes leent de route zich vandaag niet, het komt nu meer aan op de techniek, zeg maar de zuivere snelheid, dan op de tactiek. Grou slaagt er in deze wedstrijd dan ook niet in Sikke Heerschop te achterhalen, al doen de Grousters verwoede pogingen. 

publiek
Jammer eigenlijk dat er niet meer publiek is, dit zou een ideale gelegenheid zijn geweest om een paar pramen vol toeschouwers nu eens haarfijn uit te leggen waarom het ene skûtsje nu naar links vaart en het andere naar rechts. Want dat blijft voor veel toeschouwers een mysterie. Vooral als je nog nooit gezeild hebt is dat inderdaad een wonderlijk gezicht. Maar het is behoorlijk 'stil aan de overkant' er zijn nauwelijks kijkers komen opdagen, buiten wat 'omsittend laach'. Jammer, want het is een prachtig gezicht om deze majestueuze schepen strijd te zien voeren. Die vroegere schippers, én hun vrouwen (!), zouden dit eigenlijk eens moeten kunnen zien, hun schepen die tegen elkaar in het strijdperk treden, ze zouden het verschil eens moeten zien, in de lengte van de mast, het enorme grootzeil en de bijpassende fok. En dan de bemanning, een man of 12, waar zij het vroeger met z'n tweeën moesten zien te redden.  

beslissing
Eigenlijk beslist Heerschop al in die eerste route de wedstrijd, al vertrouwt hij het nog niet echt, en dat hij om de haverklap achterom kijkt, is daar een gevolg van. Logisch, want als je concurrenten als Grou en Heerenveen achter op de spiegel hebt, is voorzichtigheid in tactisch opzicht meer dan aangewezen. Na twee korte routes voert Heerschop het veld nog steeds aan, gevolgd door Visser met Grou, Heerenveen met Sytse Brouwer, Earnewâld met Gerhard Pietersma, Klaas Kuperus,  Sijmen Kalsbeek, Geale Tadema met Earnewâld, en Erik Jonker met de Jonge Rein. Als de wind gedurende de wedstrijd steeds meer aanhaalt en de bemanning de handen vol heeft om die wind te kunnen verstouwen en het aloude adagium opgeld doet: ‘mei it brûs foar de kop en it wetter yn de warring’, wordt het een spannende wedstrijd, waarin met name in het middenveld de nodige verschuivingen optreden. Voorin is het nog altijd Sikke Heerschop die het laken naar zich toetrekt en die koppositie zal hij ook niet meer afstaan. Hij wint dus deze eerste wedstrijd soeverein, gevolgd door Grou met Douwe Visser, Earnewâld met Gerhard Pietersma, Heerenveen met Sytze Brouwer, Eastermar met Geale Tadema, Klaas Kuperus, De Jonge Rein met Erik Jonker en de Raeder Roek met Sijmen Kalsbeek. 's Middags wordt er een tweede wedstrijd gevaren, maar als u die uitslag wilt weten moet u even op de website kijken.

Binne Kramer